Sosyopat Arayüz Tasarımcıları

PsychoSosyopat veya resmi adı ile anti sosyal kişilik bozukluğu, psikolojik bir bozukluktur. Asosyallikle ilgisi yoktur. Psikopat insanlar acı vermekten zevk alırlar ama sosyopatlar acı çektirmekten, işkence etmekten zevk almazlar. Kısaca empati kuramayan insanlardır. Şunun gibi; bir insanın gözünü kaşıkla çıkarabilirler ama kendini karşısındakinin yerinde koyma yani empati duyguları zayıftır, hatta yoktur. Aslında yaptıkları kanun dışı şeylerden zevk almazlar.

Şimdi nereden geldik buraya? Sosyopatın en önemli özelliği empati kuramamasıdır. Burada sosyopat metaforunu kullanıcıları düşünmeden, onlara eziyet verecek, hayatlarını zorlaştıracak arayüzler tasarlamalarından ötürü ilişkilendirdim.

Mesela Garanti Bankası’nın şifre politikası buna çok güzel örnek teşkil ediyor. Şifre 6-8 karakter arasında olmalı, son 15 şifre ile aynı olmamalı. En az bir harf ve rakam içermeli. Bu konuya burada değinmiştim. Bu kurallar öyle köşeye sıkıştırıyor ki insanı, yeni şifre üretmek zorunda kalıyorsunuz. Bu yeni bir şifre olacağından sağa sola yazmakla güvenlik tersine daha da düşecektir. Tabi harf rakam kombinasyonunu zorlaması doğal ama bunu 6-8 karakter ile sınırlandırmak tam bir işkence.

Burada güvenlik ve kullanılabilirlik konusuna değinmiştim. Siz kullanıcılara 10 tane şifre belirlemelerini de zorunlu tutabilirsiniz. Ama bu kullanılabilirliği, kullanıcı deneyimini çöpe atar.

Sosyopat arayüz geliştiricilere geri dönersek, kendi kullanmayacağı için öyle arayüzler tasarlıyorlar ki, bazen inanmakta güçlük çekiyorum. Mesela takas ile ilgili bir İnternet hizmetinde ilan silmeyi arıyordum. Düşünebiliyor musunuz? Arıyordum. Şans eseri ilan düzenlemede silme ile ilgili bir link olduğunu gördüm. Bir ilanı silmek için düzenleme sayfasına girmek çoğumuzun mental modeline pek uymuyor zannedersem.

Arayüzleri, işlem adımlarını, güvenlik önlemlerini insanlar kullanacaklar. Bu kadar zulme gerek yok. 1920 x 1080 çözünürlükte kibrit kutusu kadar bir menüye rastladım mesela. Sanki ufak olması gereken bir kumanda kullanıyorum gibi hissettim.

İnternet kullanıcıları Google’a “www.facebook.com” yazıp aratan insanlar. Çünkü insanlar ne kadar yetenekli olduğunuzu, ne kadar estetik olduğunuzu pek önemsemiyor. Onların yapmak istedikleri siteye giriş amaçları. Zekice tasarlanmış menüler değil.

Üstelik yeni bir model getiriyorsanız bu diğerlerinden iyi olmalı ve kolay öğrenilmelidir. Eğer bunu başaramıyorsanız sık kullanılan İnternet hizmetlerini örnek alın. Bu taklit değil, kullanıcıların mevcut deneyimlerimden yararlanmak olur.

Fazlasını Oku

Neden Arayüz Tasarımları veya Elemanları Paylaşıyorum

Bu sorunun cevabı kısa ve net; tasarımcı nazı çekmemek için. Bu iş arkadaşım 1 ayda bir sayfa çizilmez. Sırf bunların büyülerini bozmak için tasarım elemanları topluyorum ve güzelce kullanıyorum. En azından maliyet ve zamandan tasarruf ediyorum.

“Programcılar için arayüz tasarımı” diye bir kitap da var. İngilizceniz varsa süper. Tavsiye ederim.

Bir de gidin 2 css öğrenin. Boyama kitabı gibi tasarımlar yapmayın, o tasarımlar css’ye dökülecek sonuçta.
http://www.amazon.com/User-Interface-Design-Programmers-Spolsky/dp/1893115941

Fazlasını Oku

Animasyonlar 2

Burada animasyon konusunu sanatsal amaçlı veya bir sanat ürünü olan animasyon olarak almayacağız. Kullanıcı arayüzlerinde kullanılabilecek animasyonlardan bahsedeceğiz.

Kullanıcı arayüz aracılığı ile bir işlev yerine getirir. Burada tek dikkat etmemiz gereken şey işlevin gerçekleşip gerçekleşmediği değildir. Ayrıca kullanıcı yaptığı hareketin sonucunu görebilmelidir. Animasyonlar çoğunlukla arayüze profesyonel hava katsın diye yapılır. “Bakın, biz ne kadar yetenekliyiz” derler. Arayüz tasarımında animasonun amacı çok farklıdır. Kullanıcının mental modeline gönderme yapar, yapılan işlevi ve sonuçlarını görmeyi sağlar vs..

Kendi fikrim, çok yumuşak ve görece uzun süreli animasyonlar sistemin yavaş çalıştığı hissine neden olabilir. Bu iyi dengelenmesi gereken bir şeydir. Eğlence, kullanılabilirlik, performans dengesi iyi yapılmalıdır. Sitenize ilk defa giren kullanıcı mesela 1 sn’lik animasyondan rahatsız olmayabilir ama sitenizin sürekli ziyaretçisi artık her sefer bu animasyonu beklemekten sıkılabilir.

Kullanıcı arayüzlerinin tamamen animasyondan oluşmasına da kesinlikle karşıyım. Böyle web siteleri mesela her sayfa açılışında 3d animasyonla getirirler sayfaları. Her sayfayı beklemek eziyettir. Ayrıca verdiği efekti doğru görüntüleyebilmek için bilgisayarınızın yeterli konfigürasyonda olması gerekir.

Fazlasını Oku