Kim İçin?

Güzel bir müzik dinlediğinizde ne hissedersiniz? Muhtemelen hoş duygular, güzel geçen zaman. Peki profesyonel bir müzisyen güzel bir müzik dinlediğinde? Saygı, imrenme, ilham.

Çok güzel bir web sitesi tasarladığınızı var sayalım. İnternet kültürü çok düşük birine gösterdiğinde tepkisi ne olacaktır? Muhtemelen nötr. İnsan karşılaştırma yapmadan bir şeyin gerçek değerini anlayamaz. Sıcağı, soğuk olmasa bilmezdik veya mutluluğu üzüntü olmasa.

Sanat veya zanaat ürünü bir şeyi beğenmek için o konuda karşılaştırma yapacak düzeyde bilgili olmak gerekir. Peki tasarım? Ben sadece kullanıcı arayüzü tarafına bakacağım.

Kullanıcı arayüzlerine baktığımda sürekli bir değişim görüyorum. Tasarım harikası ürünler üreten Apple’ın 10 sene önceki sitesine bakın, şuan biri tasarlasa çok amatörce kabul edilirdi. Peki kime göre? Bu işin mutfağındaki kişilere göre. Fakat biz web sitelerini, uygulamaları tasarımcılar için yapmıyoruz.

Kullanılabilirlik testleri yapmak çok zordur. Çünkü, her kullanıcının bilgisi ve deneyimi farklı oluyor. Kimi sadece Facebook’da zaman geçiriyor, kimi delice sörf yapıyor. Çok basit arayüzler deneyimli kullanıcıları tatmin etmiyor, fazla kompleks ama çoğu işlemi daha hızlı yapan bir arayüz ise öğrenme gerektiğinden deneyimsiz kullanıcıları zorluyor.

Kullanışsız ama tasarımcılar için çok üst seviye görülen bir tasarım kabul edilebilir mi? e alt düzeydeki tasarımlar genelde grafik tasarımcısının tekelinde oluyor. Grafik tasarımcılar doğuştan kullanıcı deneyimi ve kullanılabilirlik uygulama yeteneği ile mi doğuyorlar? 

Bu tasarımcılara da dokunulamıyor. Fazla zaman istiyorlar, işlerine karışılmasını istemiyorlar. “Bu buton neden burada” dediğinizde, “sayfadaki düzen gereği…..” gibi cümleler kuruyorlar. Tasarımcılardan nefret etmiyorum ama bu rolleri çok yanlış. Kullanıcı arayüzü ne programcının ne de grafik tasarımcısının işidir. Tamamen farklı bir roldür. Tabi ki herhangi roldeki biri eğitim alıp bunu uygulayabilir.

Kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimi tasarlarken “kim için” sorusunun cevabı nettir. Ama grafik tasarımın (yani sanat kısmı) “kim için” sorusu biraz muğlak kalıyor. Geçenlerde psikiyatrıma gittim. Benim İnternet teknolojileri konusunda çalıştığımı bildiği için İnternet sitesini gösterdi. Site için direktifleri psikiyatrım veriyor, üniversite öğrencisi bir çocuk da yapıyormuş. Bana gösterdiğinde “kötü diyemem ama daha iyi olabilir” dedim. Ne grafik tasarımı hoş, ne de kullanılabilir. Kullanılabilir değil deme sebebim arayüzde hiçbir bütünlüğün olmaması ve garip hataların olmasıydı. Mesela dikey akerdeon menüye benzer bir yapı var. Ama oranın nasıl çalıştığını anlamanız için deneme yapmanız gerekiyor. Ben, İnternet kültürüm olduğu halde biraz bocaladım. Ben bir psikiyatrdan daha fazlasını beklerdim doğrusu.

Kim için sorusu tasarım için değil kullanılabilirlik için sorulmalıdır. Kullanılabilir bir arayüz yaptıktan sonra logo ile footer ile istediğin gibi oynayabilirsin ey tasarımcı!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İnsan mısınız? * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.